Zaventem Ateliers palmt de Brusselse art-deco parel Villa Empain in

Van 11 tot en met 19 maart 2026 wordt Villa Empain — een van Europa’s meest verfijnde art-deco-gebouwen — volledig ingepalmd door 32 designers en kunstenaars van Zaventem Ateliers. Dit is geen tentoonstelling in de klassieke betekenis van het woord. Gedurende tien dagen verandert de villa in een functionerende, bewoonde plek waarin hedendaags collectible design en kunst worden gecreëerd, gebruikt, gedeeld en ervaren.

Het project brengt twee radicaal verschillende werelden samen. Villa Empain, ontworpen in 1934 als privéwoning, wordt gekenmerkt door proportie, ritueel en een verfijnde materialiteit. Zaventem Ateliers daarentegen verenigt enkele van de meest eigenzinnige stemmen binnen de Belgische hedendaagse collectible design en kunst, met praktijken die vaak experimenteel, soms radicaal en resoluut eigentijds zijn.

In plaats van objecten te ensceneren om te bekijken en aanschouwen, verplaatst Zaventem Ateliers zijn gedeelde leef- en werkomgeving — van maken, ambacht en samenleven — naar Villa Empain. Het huis fungeert niet als decor, maar als actieve participant. Het dagelijkse leven ontvouwt zich binnen deze muren: werken, koken, rusten, converseren. De villa wordt een tijdelijk ecosysteem dat voortdurend wordt geactiveerd door de aanwezigheid, gebaren en ritmes van zijn bewoners.

Het project vindt plaats tijdens TEFAF Maastricht en Collectible Brussels, en ontwikkelt zich discreet naast de internationale kunst- en designagenda. Het stelt een ander tempo voor: een van nabijheid in plaats van spektakel, van duur in plaats van onmiddellijke impact.

De ontmoeting is bewust frictievol. Het historische art-deco-interieur wordt niet verzacht, herwerkt of nostalgisch benaderd. Integendeel: het staat in scherp contrast met de hedendaagse werken die het bewonen. De confrontatie tussen het architecturale erfgoed van de villa en het experimentele DNA van de ontwerpers creëert spanning, dialoog en nieuwe lezingen van beide.

Dit project is volledig gewijd aan hedendaags design en kunst — geen historische herinterpretatie, geen stijloefening. Verleden en heden bestaan naast elkaar, zonder compromis.

Een huis, geen tentoonstelling

Tien dagen lang keert dit art-deco-monument terug naar zijn oorspronkelijke functie: die van een huis. De kunstenaars en designers van Zaventem Ateliers activeren opnieuw de huiselijke ruimtes — salon, eetkamer, slaapkamer, keuken en gedeelde zones. Deze ruimtes worden niet geënsceneerd, maar daadwerkelijk bewoond.

Bezoekers bewegen zich niet langs geïsoleerde objecten of verklarende displays. Ze betreden een huis dat voortdurend leeft. Design wordt ervaren via gebruik, herhaling en nabijheid — via objecten die worden aangeraakt, verplaatst, gedeeld en getekend door tijd en aanwezigheid.

Het historische grondplan fungeert als functioneel kader, niet als scenografisch instrument. Hedendaagse werken reageren rechtstreeks op de materialen, volumes en ritmes van de villa en activeren de architectuur in plaats van haar louter te bezetten.

Villa Empain wordt geen neutrale white cube, noch een gereconstrueerde art-decofantasie. Het wordt een levend organisme.

Aanwezigheid als materiaal

Gedurende de tien dagen zijn de ontwerpers zelf aanwezig in de villa. Creatie en leven zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden: het werk is niet voltooid zonder de aanwezigheid van zijn maker.

Deze permanente aanwezigheid verandert ook de ervaring van de bezoeker. Betekenis ontstaat door ontmoeting en nabijheid — door opgevangen gesprekken, gedeelde momenten en de subtiele choreografie van het dagelijkse leven. De villa wordt een plek om doorheen te bewegen, niet om vanop afstand te bekijken.

Om deze omgeving te vervolledigen ontwikkelt EyevEyes een ruimtelijk geluidsontwerp dat bezoekers door het huis begeleidt. Het geluid is niet decoratief, maar functioneert als een onzichtbare architectuur die warmte, diepte en beweging toevoegt en het gevoel van bewoning versterkt. Het draagt de bezoeker van ruimte naar ruimte en verankert de ervaring in sfeer en lichamelijke aanwezigheid, eerder dan louter visuele prikkels.

HET MANIFEST

PROTOTYPE VAN DE REALITEIT

Wij exposeren niet / Wij bewonen

Wij stellen niet tentoon in Villa Empain.
​Wij bewonen haar.

Wij nemen dit Brusselse Art Deco-juweel in als leefruimte, niet als white cube.

Wij installeren opnieuw de salon, de slaapkamer, de eetkamer.

Wij herstellen intimiteit en maken haar zichtbaar.
​Want het reële staat onder druk.

Het virtuele trekt ons weg.
​De hand wordt vergeten.
​De relatie vervaagt.

De designers van Zaventem Ateliers antwoorden met aanwezigheid.
​Met delen zonder hebzucht.
​Met gebaar, materiaal en eerlijkheid.

Een plek innemen wordt een politieke daad.
​Niet als provocatie, maar als recht.
​Het universele recht om plaats te nemen, rechtop te staan,
​legitiem te zijn in het reële.

Zaventem is een familie,
​maar ook een incubator.
​Een plek waar stemmen houding worden.
​Waar wat ontstaat niet langer perifeer is, maar erkend.

Hier is bezetten geen vandalisme.
​Het is een manier van bestaan.
​Een verantwoordelijkheid tegenover de realiteit.

Design is niet decoratief.
​Het is belichaamd.
​Radicaal.
​Menselijk.

Villa Empain wordt ons huis—tijdelijk, maar volledig.

Een prototype van de wereld waarin wij willen leven.

LIJST DESIGNERS / KUNSTENAARS

PRAKTISCHE INFORMATIE

Data en openingstijden

Adres
​Villa Empain, Franklin Rooseveltlaan 67 1050 Brussel

SELECTIE BEELDEN (©Stan Huaux)

OVER VILLA EMPAIN

De Villa Empain werd in 1934 gebouwd door baron Louis Empain en later gerestaureerd door de Boghossian Stichting. Het is een van Europa's belangrijkste voorbeelden van Art Deco architectuur en hedendaagse culturele programmering.

De villa, oorspronkelijk ontworpen als privéwoning, wordt gedefinieerd door proporties, materiaal, licht en ritueel. Het 2026 project activeert elke kamer volgens zijn oorspronkelijke functie, met hedendaagse werken die in de architecturale structuur worden ingevoegd om een continue omgeving te creëren waar heden en verleden naast elkaar bestaan.

In 2006 besliste de Boghossianstichting de Villa aan te kopen en werd begonnen met een grondige restauratie, die vier jaar in beslag zou nemen. De minutieuze restauratie was een complex en delicaat project. Ze werd uitgevoerd met respect voor de geschiedenis van het gebouw en werd zelfs door de Europese Unie bekroond met de Europa Nostraprijs. De Villa Empain opende haar deuren in 2010 als Centrum voor Kunst en Dialoog tussen Oosterse en Westerse culturen.

OVER ZAVENTEM ATELIERS

Zaventem Ateliers is een hedendaagse gilde. Een unieke concentratie van ambacht, design en materiaalinnovatie, gehuisvest in een voormalige papierfabriek in de buurt van Brussel. Meer dan twintig onafhankelijke ateliers werken zij aan zij onder één dak. Elk atelier volgt zijn eigen discipline, zijn eigen processen en zijn eigen logica. Metaalbewerkers, textielkunstenaars, beeldhouwers, meubelmakers, verlichtingsspecialisten, keramisten, materiaalonderzoekers. Het volledige spectrum van creatie is aanwezig en actief.

Wat de Zaventem Ateliers krachtig maakt, is niet alleen de diversiteit van de praktijken, maar ook de dichtheid van het talent. Het is een van de weinige plaatsen in Europa waar zoveel hooggekwalificeerde ontwerpers elke dag ter plaatse produceren, op volle schaal. Dit genereert een constante stroom van nieuw werk, nieuwe ideeën en nieuwe samenwerkingen. Het ecosysteem voedt zichzelf en drijft met echte kracht naar buiten.

Zaventem Ateliers werkt zonder winstoogmerk. Er wordt geen commissie genomen op de verkoop. Elke kunstenaar draagt bij aan de gedeelde kosten van de ruimte en alle inkomsten gaan rechtstreeks naar de maker. Dit model behoudt autonomie, garandeert een eerlijke waarde en houdt de focus op productie in plaats van administratie of bewaking.

De ruimte is een bestemming geworden voor verzamelaars, musea, architecten en culturele instellingen. Dit is de plek waar nieuwe vormen worden getest, waar grote projecten worden gebouwd en waar het volgende hoofdstuk van collectible design vorm krijgt. De internationale impact is zichtbaar via projecten in Milaan, Parijs, Brussel, New York en binnenkort Villa Empain in 2026.

Eenvoudig gezegd is Zaventem Ateliers geen galerie en geen tentoonstelling. Het is een werkende motor van creatie. Een echt productiecentrum op het kruispunt van design, ambacht, architectuur en culturele invloed.