S.M.A.K. in Gent viert de 40ste verjaardag van de baanbrekende tentoonstelling Chambres d'Amis
40 jaar Chambres d'Amis, van 30 mei 2026 tot 10 januari 2027
In 2026 viert S.M.A.K. de 40ste verjaardag van Chambres d'Amis, de baanbrekende tentoonstelling waarmee Jan Hoet hedendaagse kunst buiten de museummuren bracht. 51 internationale kunstenaars toonden hun werk in de woonkamers, traphallen en slaapkamers van privéwoningen in heel Gent en herdefinieerden radicaal de condities waaronder kunst kon worden ervaren.
Vanaf 30 mei 2026 belicht S.M.A.K. de hedendaagse relevantie van dit project in een tentoonstelling rond de werken uit 1986 die later in de museumcollectie werden opgenomen. Drie kunstenaars - Heike Pallanca, Haim Steinbach en Susanne Kriemann - ontwikkelen elk een actuele reflectie op Chambres d'Amis en trekken de vragen ervan door naar het heden.
De originele Chambres d'Amis
Chambres d'Amis, dat plaatsvond in 1986, markeerde een beslissend keerpunt in het maken van tentoonstellingen. In plaats van kunst in de neutrale ruimte van het museum te presenteren, verspreidde Jan Hoet kunstwerken door de stad, door ze in particuliere huizen en alledaagse omgevingen te plaatsen.
Dit gebaar verplaatste de kunst niet simpelweg; het transformeerde haar. De huiselijke omgeving introduceerde onvoorspelbaarheid, intimiteit en onvoorspelbaarheid. Bezoekers ontmoetten de werken één voor één, in ruimtes die eerder gevormd werden door geleefde ervaringen dan door institutionele tentoonstellingen. De tentoonstelling ontvouwde zich als een reis door de stad - een opeenstapeling van ontmoetingen die de grenzen tussen publiek en privé, kunst en leven deden vervagen.
De tentoonstelling
Hoe toon je werken die oorspronkelijk zijn ontworpen voor een specifieke, niet-museale plek? Deze vraag staat centraal in 40 jaar Chambres d'Amis.
Heike Pallanca, Haim Steinbach en Susanne Kriemann, drie hedendaagse kunstenaars die deelnamen aan Chambres d'Amis (Heike Pallanca) of aan Over The Edges (2000, Haim Steinbach) en TRACK (2012, Susanne Kriemann), twee andere tentoonstelling in stedelijke ruimtes georganiseerd door S.M.A.K., werden door S.M.A.K. uitgenodigd om elk vanuit hun eigen artistieke praktijk een museumgalerij te ontwerpen en zo een nieuwe in-situ omgeving te creëren.
Hun interventies reconstrueren niet de oorspronkelijke tentoonstelling, maar creëren eerder nieuwe voorstellen om deze werken opnieuw te bekijken op een hedendaagse manier, terug binnen de muren van het museum. Door de opstelling, de context en het toeschouwerschap te heroverwegen, geven ze de werken uit Chambres d'Amis een hedendaagse weerklank die hun oorspronkelijke concept weerspiegelt en tegelijk rechtstreeks tot de bezoekers van vandaag spreekt.
De tentoonstelling wordt verder omkaderd door een archiefpresentatie die het historische belang van Chambres d'Amissitueert en de blijvende invloed op de curatoriële praktijk en de voortdurende relevantie ervan in het hedendaagse discours onderstreept.
Centraal in deze archiefpresentatie plaatst S.M.A.K. het iconische werk 'Le Décor et son Double' van Daniel Buren, dat een van de meest kritische interventies was voor het curatoriële concept van 'Chambres d'Amis'. Buren creëerde in 1986 immers een exacte kopie van de gastenkamer van het verzamelaarsechtpaar Anton en Annick Herbert en plaatste deze terug in het museum. In nauwe samenwerking met de Herbert Foundation worden beide 'kanten' van dit kunstwerk opnieuw herenigd en krijgt de bezoeker de kans om tijdens de tentoonstelling op regelmatige tijdstippen het 'origineel' in de Herbert Foundation te bezoeken.
Over
Heike Pallanca
Heike Pallanca's (°1952, Düsseldorf) werk voor Chambres d'Amis (1986) blijft een van de meest conceptueel precieze verwoordingen van de ambities van de tentoonstelling. Door een subtiele verplaatsing tussen representatie en realiteit te ensceneren - een lege kamer gespiegeld door een geconstrueerde situatie elders - daagde ze de perceptie van de toeschouwer uit over wat de "echte" locatie van het kunstwerk is. Haar praktijk blijft perceptie, ruimtelijke ambiguïteit en de fragiele grens tussen geleefde en geconstrueerde ervaring onderzoeken.
Haim Steinbach
Haim Steinbach (°1944, Rehovot, woont in New York City) wordt internationaal erkend voor zijn rigoureuze verkenning van display en waarde. Sinds het einde van de jaren 1970 onderzoekt hij in zijn werk hoe objecten betekenis krijgen door opstelling, context en culturele omkadering. Door alledaagse voorwerpen te herpositioneren binnen zorgvuldig gekalibreerde structuren, onthult Steinbach de systemen die perceptie en smaak bepalen. Zijn bijdrage resoneert sterk met de fundamentele vragen van Chambres d'Amis: hoe context betekenis produceert en hoe de huiselijke ruimte kan fungeren als een kritische tentoonstellingsruimte.
Susanne Kriemann
Susanne Kriemann's (°1972, Erlangen) praktijk ontvouwt zich op het kruispunt van beeld, geschiedenis en materiële processen. Haar werk onderzoekt de latente verhalen die zijn ingebed in archieven en infrastructuren, en onthult vaak wat onzichtbaar blijft of over het hoofd wordt gezien. In de context van Chambres d'Amis Turns 40 reflecteert Kriemann op het fotografische archief van de tentoonstelling, in een hedendaagse weergave die balanceert tussen nostalgie en verwachting.
Praktische informatie
40 jaar Chambres d'Amis
30 mei 2026 - 10 januari 2027
S.M.A.K
Jan Hoetplein 1 9000 Gent
Curatoren: Philippe Van Cauteren en Thibaut Verhoeven
Persvoorstelling: Donderdag 28 mei, 11:00
Publieke opening: Vrijdag 29 mei, 19:00
Selectie afbeeldingen
.TIF)
.jpg)
Paralleltentoonstelling Carole Vanderlinden: Keep a promise
Tegelijkertijd loopt in het S.M.A.K. de solotentoonstelling Keep a promise van de Belgische kunstenaar Carole Vanderlinden, met werk van de afgelopen vijf jaar. Vanderlindes schilderijen op doek en werken op papier zijn moeilijk te definiëren. Ze lijken eenvoudig en compact, maar zijn zeer gelaagd. Ze komen voort uit een ongepland, verkennend proces van voortdurend experimenteren met verf, kleur en ritme, wat resulteert in composities die een veelheid aan betekenissen kunnen overbrengen. Hiervoor verzamelt Vanderlinden voorbereidend materiaal uit haar dagelijkse omgeving, filosofie, muziek en haar schetsboeken. Ze associeert deze met toeval, kunsthistorische referenties, avant-garde bewegingen, abstracte patronen en meer.
Over S.M.A.K.
S.M.A.K. (Stedelijk Museum voor Hedendaagse Kunst, Gent) vindt zijn oorsprong in de experimentele visie van Jan Hoet, wiens curatoriële aanpak de relatie tussen kunst en publiek fundamenteel veranderde. Sinds de oprichting is het museum blijven streven naar vernieuwing en presenteert het ambitieuze tentoonstellingen die traditionele formats uitdagen en zich bezighouden met de sociale en ruimtelijke omstandigheden van kunst.
Met Chambres d'Amis Turns 40 keert S.M.A.K. terug naar een fundamenteel moment in zijn geschiedenis - niet als nostalgisch gebaar, maar als een actief kader om na te denken over de rol van kunst vandaag.