Belgisch kunstenaarsduo Gijs Van Vaerenbergh viert 20-jarig bestaan met een groots nieuw project, een boek en een tentoonstelling
Dit jaar viert het Belgische kunstenaarsduo Gijs Van Vaerenbergh zijn 20ste verjaardag met de realisatie van een groot nieuw project, CLAUSURA, in opdracht van de abdij van Herkenrode in Hasselt.
Daarnaast is er ook de publicatie van een nieuw boek en een begeleidende tentoonstelling getiteld Fictional Ruins.
Gijs Van Vaerenbergh is een kunstenaarspraktijk opgericht in 2006 door Pieterjan Gijs (°1983, België) en Arnout Van Vaerenbergh (°1983, België). Hun werk bevindt zich op het snijvlak van kunst, architectuur en landschap en neemt de vorm aan van openbare kunstwerken, site-specific installaties en landschapsinterventies.
Hun projecten worden vaak gekenmerkt door reductie, abstractie en herhaling, wat resulteert in realisaties die schommelen tussen constructie en beeld, aanwezigheid en verdwijning. Wat hun uiteenlopende output verenigt is een aanhoudende focus op hoe ruimte wordt ervaren - visueel, lichamelijk en in de tijd.
Gijs Van Vaerenbergh is onder meer bekend van de werken in de openbare ruimte als Reading Between the Lines (Borgloon, 2011), een semi-transparante stalen kerk die oplost in haar landelijke omgeving, en Labyrint (C-mine, Genk, 2015), een monumentaal stalen doolhof dat desoriëntatie transformeert in een ruimtelijke ervaring. In Colonnade (Triënnale Brugge, 2021), een paviljoenachtige structuur samengesteld uit een raster van 100 kolommen, wordt architectuur zowel ritme als monument. Meer recentelijk introduceerde Island Garden (Meise, 2022) een nieuw waterlandschap in de botanische tuin van Meise, waarbij de grenzen tussen architectuur en landschapsontwerp vervagen.
CLAUSURA - Een nieuw groot project
Centraal in het jubileumjaar van Gijs Van Vaerenbergh staat CLAUSURA, een grootschalige installatie in opdracht van Herita (National Trust for Flanders) voor het domein van de abdij van Herkenrode bij Hasselt. Het project maakt deel uit van een vernieuwde bezoekerservaring die bezoekers over de hele abdijsite leidt langs en door de opmerkelijke historische gebouwen en het landschap.
Herkenrode werd aan het einde van de 12e eeuw gesticht en werd in de 13e eeuw een cisterciënzerabdij, die al snel een van de rijkste abdijen van de Lage Landen werd. Het ruimtelijke en spirituele hart van de abdij bestond uit het klooster, een samenhangend geheel van verschillende gebouwen. De 16e-eeuwse gotische kerk vormde het hart van de abdij. Daarnaast waren er een kloostergebouw, een ziekenzaal, zustersverblijven en andere bijgebouwen, georganiseerd rond twee grote kloostertuinen en omgeven door lange galerijen.
Doorheen zijn geschiedenis kende Herkenrode verschillende periodes van verval en vernieling, met als dieptepunt de kerkbrand in 1826. De historische kern van de voormalige abdij zal uiteindelijk volledig worden afgebroken. Van het oorspronkelijke klooster zijn vandaag alleen nog de kapel en resten van het zusterskwartier en de oude ziekenzaal over. Ooit het kloppend hart van de abdij, straalt de plek nu enkel leegte uit.
Gijs Van Vaerenbergh kreeg de opdracht om een artistieke visie te ontwikkelen voor het verdwenen hart van Herkenrode. Hun installatie, CLAUSURA, brengt de verdwenen gebouwen terug naar hun ware schaal en oorspronkelijke locatie. Het is een artistieke en ruimtelijke interventie die de herinnering aan het verdwenen ensemble oproept zonder toevlucht te nemen tot een exacte reconstructie. Een structuur van dunne stalen buizen wordt gebruikt om de verdwenen gebouwen van het klooster te omlijnen, alsof ze in de ruimte worden getrokken. De nieuwe volumes zijn transparant, waardoor hun silhouetten naadloos opgaan in het landschap op de achtergrond. Vanuit sommige gezichtspunten verdwijnen de lijnen en vanuit andere blijven ze duidelijk zichtbaar. De ingreep balanceert tussen reconstructie en abstractie, waarbij de oorspronkelijke structuren worden opgeroepen door een geraffineerd spel van suggestie. Iconische details zoals ramen, gewelven en torens versterken het gevoel van herkenbaarheid, hoewel deze elementen soms weer oplossen in een chaos van lijnen.
De bestaande ruïnes van de zustersvertrekken, de ziekenboeg en de arcade, gemaakt van baksteen en hout, worden voor verder verval behoed en aangevuld met een stalen geraamte. Zo ontstaat een compositie van oude en nieuwe elementen. De staalconstructie bootst de bestaande dakstructuur na, die nog deels zichtbaar is in de zustersvertrekken en deels overdekt in de ziekenzaal. Op deze manier ontstaan beschutte ruimtes voor tijdelijk gebruik.
Clausura wordt in drie fasen gebouwd. De eerste en veruit grootste fase opent op 18 juni 2026 in de abdij van Herkenrode.
20 jaar - Fictieve Ruïnes (publicatie en tentoonstelling)
Ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan presenteert Gijs Van Vaerenbergh Fictional Ruins, een compacte thematische publicatie met een gelijknamige tentoonstelling.
Het boek biedt geen chronologisch overzicht, maar focust op zes specifieke werken - één eerder project en vijf recente interventies - die allemaal worden onderzocht door de lens van historisch erfgoed en architecturaal geheugen: The Upside Dome, Folly, Harbour Castle, Inverse Ruin, CLAUSURA en Kansas City Spirit. Samen verkennen deze projecten architectuur als reconstructie, fragment, echo of speculatief overblijfsel.
Overal in deze werken verschijnt architectuur als een fictieve ruïne: iets dat zweeft tussen verleden en heden, tussen constructie en erosie, tussen monument en beeld. De publicatie reflecteert op terugkerende thema's in de praktijk - ruimtelijke reconstructie, abstractie, schaal en de dialoog tussen architectuur en landschap - en plaatst deze binnen een bredere reflectie op de rol van architectuur als een artistieke en culturele daad.
De tentoonstelling, die op 7 mei opent in het Bac Art Lab in Leuven, vertaalt deze ideeën naar de ruimte en biedt inzicht in het werkproces en het conceptuele kader van de studio.
Je bent van harte uitgenodigd op de opening op donderdag 7 mei om 19:00u.
Tentoonstelling: 08.05 - 13.06.2026 (donderdag-zaterdag, 13:00-18:00)
Bac Art Lab
Meer info hier
Artist Talk: 21 mei, 20:00 bij Bac Art Lab (Let's Talk Leuven)
Lopende en toekomstige projecten
Naast CLAUSURA werkt Gijs Van Vaerenbergh momenteel aan verschillende andere projecten
- Harbour Castle, een werk dat speelt met reconstructie, schaal en de leesbaarheid van architecturale vorm.
- Folly in Doorn, een autonome architecturale interventie gesitueerd in het landschap, die structuur, herhaling en ornament onderzoekt.
- Kansas City Spirit: Gijs Van Vaerenbergh werd in augustus 2025 geselecteerd voor de openbare kunstopdracht van $ 2,18 miljoen op Barney Allis Plaza, een iconisch herkenningspunt in Kansas City.
Neem contact met ons op voor meer informatie over (een van) deze projecten.
Micha Pycke
Club Paradis
+32 (0)486 680 070
micha@clubparadis.be
Over Gijs Van Vaerenbergh
Gijs Van Vaerenbergh is een kunstenaarspraktijk opgericht door Pieterjan Gijs (°1983, België) en Arnout Van Vaerenbergh (°1983, België). Hun werk bevindt zich op het snijvlak van kunst, architectuur en landschap en neemt de vorm aan van openbare kunstwerken, site-specific installaties en landschapsinterventies.
Hun werk combineert technische en theoretische architecturale kennis met een experimentele houding en is consequent gericht op de beeldende kunst. Hoewel architecturaal van aard, zijn hun werken vaak monumentaal, sculpturaal en autonoom. In plaats van buiten de discipline te treden, zoeken ze frictie binnen de architectuur zelf.
Omdat hun werk voornamelijk ruimtelijk is, is de relatie met de kijker fundamenteel. De ervaring van het werk - de fysieke aanwezigheid en de interactie met de omgeving - staat centraal in hun praktijk. Gijs Van Vaerenbergh doorbreekt opzettelijk disciplinaire conventies door zich artistieke strategieën toe te eigenen om de architectuur van meerdere registers te voorzien en haar programmatische en utilitaire aannames te bevragen.
