Aline Bouvy creëert La Merde voor het Luxemburgs paviljoen op de Biënnale van Venetië 2026

De kunstenares

Aline Bouvy (°1974, Watermaal-Bosvoorde) is een Luxemburgse kunstenaar, opgeleid aan de École de Recherche Graphique (Brussel) en de Jan van Eyck Academie (Maastricht). Ze woont en werkt in Brussel en Luxemburg. Haar multidisciplinaire praktijk onderzoekt sociale structuren, normatieve systemen en machtsmechanismen die gedrag en verlangen sturen.

Via precieze formele ingrepen, een radicale esthetiek en een bewust ontwrichtende vorm van humor verkent Bouvy hoe bepaalde normen – met name rond het lichaam, gender, reinheid en vuil – hiërarchieën, uitsluitingen en zones van onzichtbaarheid creëren. Haar projecten vertrekken vaak vanuit de context waarin ze worden gepresenteerd en richten zich op verhalen of beelden die als marginaal, ongepast of onbetamelijk worden beschouwd.

Bouvy's benadering is als een oefening in artistieke vrijheid die, door zich niet aan te passen aan maatschappelijke verwachtingen, zelf een frictie kan veroorzaken. Haar reflectie op abjectie of verwerping wordt begrepen als een instabiele zone tussen orde en wanorde, het lichaam en de buitenkant, het symbolische en de materie.

In het licht van de heropleving van uitsluitingsmechanismen in onze samenleving kan het project La Merde van Aline Bouvy, dat op de Biënnale van Venetië wordt gepresenteerd, gezien worden als een logische keuze, aangezien de kunstenares deze thema’s vaak onderzoekt en ze hier omzet in een meeslepende en reflectieve artistieke ervaring.

La Merde - Presentatie van het filmproject

Om haar onderzoek voort te zetten, ontwikkelt Aline Bouvy voor de Biënnale van Venetië een cinematografisch werk met de titel La Merde. Afwisselend als pop, 2D-animatie, eenvoudige afdruk of belichaamde aanwezigheid volgen we het verhaal van het hoofdpersonage, vertolkt door een vrouw-drol, doorheen verschillende momenten uit haar leven: een hygiëneles in een klaslokaal waarin haar bestaan als didactisch materiaal dient; een tramrit waarin publiek haar tegenhoudt, verdringt en uitwist; een bar waar intimiteit en verlangen onderhandelingsvelden worden met haar eigen lichaam; een slaapkamer waarin de eenzaamheid de slijtage van zelfbeheersing blootlegt; en tot slot een publieke performance, een herneming van Identification/Projection (1977) van Dan Graham, waarin ze tegenover een publiek komt te staan in een dispositief dat oordeel, ongemak en identificatie aan de oppervlakte brengt.

Tussen deze scènes verwerkt de film archiefbeelden, verzameld uit de kunstgeschiedenis, populaire cultuur, wetenschappelijke iconografie en digitale media. Ze tonen lichamen die zich ontlasten, situaties van uitdrijving, controleverlies of overschrijding van het reine.

Deze documenten vormen een collectief geheugen van wat de samenleving buiten beeld probeert te houden: een geschiedenis van afwijzingsgebaren, hun gebruik en hun morele behandeling.

La Merde is een film die schaamte onderzoekt als sociale constructie en de drempels waarlangs het menselijke wordt geclassificeerd, getolereerd, onderdrukt of gediskwalificeerd. Via de figuur van de vrouw-drol observeert de film hoe de samenleving lichamen produceert waarvan beheersing en terughoudendheid worden geëist. Wanneer deze terughoudendheid ontbreekt – niet uit keuze maar door verzadiging – kantelt de situatie: wat tot dan toe ingehouden bleef, openbaart zich aan ieders blik. Het resultaat is een ontlading – politiek, fysiologisch en emotioneel – waarin geïnternaliseerd geweld zichtbaar wordt in de vorm waarin het werd opgelegd.

La Merde is een farce in de rabelaisiaanse betekenis van het woord, waarin de figuur van de vrouw-drol fungeert als kritisch instrument dat de plaats van het abjecte binnen de westerse cultuur bevraagt. Abjectie werkt hier als een beweeglijke grens tussen inclusie en uitsluiting, tussen zichtbaarheid en uitwissing.

In dit perspectief onderzoekt het werk ook de relatie tussen het abjecte en het vrouwelijke, zoals herdacht door de theoreticus Julia Kristeva^1. Als de samenleving vrouwen historisch het statuut van ‘menselijke vervuiling’ heeft toegeschreven (in tegenstelling tot mannen, die hun ‘vloeistoffen weten te beheren’), dan wordt hun denken onvermijdelijk met verwerping geconfronteerd. Hun lichaam en hun vloeistoffen vormen een bevoorrecht terrein om te begrijpen hoe de sociale orde schaamte produceert en beheert. Afval – materieel, emotioneel of symbolisch – wordt zo een drager van subversieve energie. De figuur van de vrouw-drol beweegt zich door groteske, pathetische, ironische en tedere momenten en onthult de mechanismen van afwijzing én de plekken waar ze beginnen te barsten.

La Merde kan worden opgevat als een feministisch manifest in de vorm van een filmisch essay: een verkenning van schaamte als sociale constructie, maar ook als mogelijke reactie op het systemische geweld dat lichamen en gedragingen vormgeeft.
​

^{1. Julia Kristeva, Pouvoirs de l'horreur : essai sur l'abjection, Parijs, Éditions du Seuil, 1980.}

Een meeslepende audiovisuele installatie

In de ruimte van het paviljoen wordt een LED-scherm met hoge resolutie geïnstalleerd van 4,5 meter breed en 2 meter hoog.

Het audiovisuele werk bezit uitgesproken cinematografische kwaliteiten en werd gerealiseerd volgens de codes van fictiefilm, met een filmploeg en een door de kunstenaar/regisseur samengestelde cast.

Tot deze cast behoren onder meer co-scenarist François Pirot, buitenoog Tanguy Poujol, cameraman Olivier Boonjing, de acteurs Marie Bos, Damien Chapelle, Lucie Debay, Marc Guillaume en Louise Manteau, de 2D-animaties van Lora D’Addazio en de visuele effecten van Boris Wilmot. De montage werd verzorgd door Laurence Vaes.

La Merde is een coproductie van Casino Luxembourg – Forum d’art contemporain, escautville en Salzburger Kunstverein.

Geluid speelt een centrale rol in de installatie en werd ontwikkeld in samenwerking met geluidsingenieur en componist Pierre Dozin, met wie de kunstenaar al vele jaren samenwerkt. Het geluidsontwerp maakt gebruik van geavanceerde tools voor ruimtelijke audio die zich in realtime ontwikkelen en transformeren. De akoestiek werd ontworpen als een belichaamde, levende en quasi-autonome entiteit: een voortdurend muterende ruimte waarin de grenzen tussen soundtrack en omgeving vervagen. Het publiek wordt ondergedompeld in een dynamisch geluidslandschap – een unieke ervaring waarin geluid, bevrijd van vaste vorm, zich opnieuw ontvouwt.

Om deze immersie te versterken werd in samenwerking met architect Antoine Rocca en Brice Dreessen - Ateliers Arseni een halfronde geluidsisolerende structuur ontworpen. Deze is gebaseerd op een aangepaste en vooraf doordachte versie van de stalen en spiegelglazen structuur Wall (2025–26), die werd ingezet in de solotentoonstelling Hot Flashes in het Casino Luxembourg in 2025. Het spiegeloppervlak creëert gelaagde reflecties die zowel de perceptie van de omgeving als van de eigen positie daarin verstoren en de bezoeker verstrikken in een netwerk van relaties dat de installatie zelf oproept.

Deze visuele – zelfs versterkte – ervaring wordt verder gecompliceerd door een andere imaginaire aanwezigheid. Zich ontbloten, zichzelf zijn of een ander: hier ontstaat de uitzonderlijke ontmoeting met een utopische mutant waar het buitenaardse figuur uit Steven Spielbergs gelijknamige en iconische film E.T. The Extra-Terrestrial (1982), dat versmelt met het gezicht en lichaam van de kunstenaar en E.T. The Excremential (de titel van het werk). Als een populair, modern sprookje over verschil en alteriteit resoneert de sculptuur hier met de film in haar relatie tot het abjecte.

De hybride ervaring, waarin film, sculptuur en geluid samenvloeien, maakt van La Merde een immersieve audiovisuele installatie.

De publicatie
​​
​De publicatie neemt de vorm aan van een boek-object dat tegelijk compact en sober is, met een omvang van ongeveer 300 pagina’s, opgevat als een visueel archief en een manifest. Het binnenwerk bestaat uit een assemblage van bijna 250 beelden, verzameld uit de kunstgeschiedenis, de populaire cultuur, folklore, wetenschappelijk onderzoek en sociale media.

Gedrukt in een bruin duotoonraster worden deze beelden, ondanks de diversiteit van hun herkomst, bewust gehomogeniseerd, waardoor een visuele continuïteit ontstaat die tijdperken en registers overstijgt. Deze iconografische stroom brengt de aanwezigheid van uitwerpselen in beeld – als materie, metafoor of politiek gebaar – doorheen de eeuwen.

Het boek opent met een voorwoord van de redacteuren, Stilbé Schroeder (curator van het paviljoen) en Mirela Baciak (directeur van het Salzburger Kunstverein). Vervolgens werden teksten geschreven door onderzoeker, schrijver en criticus Robert Garnett en bij schrijfster, kunstenaar en activist Jessica Gysel. Daarna volgen uitgebreide beeldlegendes, en het geheel sluit af met een vierkleurige katern met filmstills, gevolgd door het colofon. Samen vormt dit een object dat tegelijk conceptueel en zintuiglijk is. De publicatie wordt mede uitgegeven door Casino Luxembourg – Forum d’art contemporain, Triangle Books, en Salzburger Kunstverein.

Praktische informatie

61e Internationale Kunsttenoonstelling — La Biennale di Venezia Luxemburg Paviljon, Arsenale. Sale d’Armi 1e verdieping

La Merde
​Aline Bouvy

Commissaris benoemd door het Ministerie van Cultuur, Luxemburg : Kultur | lx — Arts Council Luxembourg

Curator: Stilbé Schroeder | Casino Luxembourg — Forum d’art contemporain

Tentoonstellende kunstenaar: Aline Bouvy

Assistent-curator: Thibaud Leplat

Organisator: Casino Luxembourg — Forum d’art contemporain ​
​​
​Visuele Identeit: Olivier Vandervliet | Triangle Books

Officiële opening van het Luxemburgs paviljoen ​
​donderdag 7 mei 2026 om 17:30
​​
​Pers preview van het Luxemburgs paviljoen
​donderdag 7 mei 2026 om 14:00 (TBC)
​​
​Preview dagen op de 61e Internationale Kunsttentoonstelling van La Biennale di Venezia ​
​6-8 mei 2026
​​
​Tentoonstelling
​9 mei tot 22 november 2026

Volledige persmap

Perscontacten

www.venicebiennale.kulturlx.lu — Instagram @venicebiennaleluxembourg

La Merde, Aline Bouvy, 2026 (film still)

Aline Bouvy en Stilbé Schroeder. © Ernest Thiesmeier, 2025