Abby brengt Roelant Savery in dialoog met de kunst en het klimaat van vandaag

After Nature. Beauty and Decay, from Savery to Today viert de 450ste verjaardag van Roelant Savery met meer dan twintig werken van de Kortrijkse meester, ruim dertig hedendaagse kunstenaars uit binnen- en buitenland, vijf nieuwe kunstopdrachten en een monumentale rollercoaster in de Kapel.

Met After Nature. Beauty and Decay, from Savery to Today viert Abby de 450ste verjaardag van Roelant Savery (1576–1639), de in Kortrijk geboren pionier van de vroegmoderne dieren- en landschapschilderkunst. De tentoonstelling neemt het hele museum over: van de expozalen tot de traphallen, van het café tot de tuin.

Meer dan twintig meesterwerken van Savery gaan in dialoog met hedendaagse kunst. Zijn wonderlijke landschappen, exotische dieren en uitbundige natuurtaferelen vormen het vertrekpunt voor een tentoonstelling die verrassend actuele vragen stelt. Hoe kijken we vandaag naar de natuur, nu biodiversiteit onder druk staat, soorten verdwijnen en de gevolgen van klimaatverandering steeds zichtbaarder worden? En welke rol kan kunst spelen in onze verbeelding van een andere toekomst?

Savery's oeuvre wordt in deze tentoonstelling vanuit de ecologische uitdagingen van vandaag met nieuwe ogen bekeken en blijkt actueler dan ooit.

"Ik ben ongelooflijk trots dat we eindelijk nog eens een groot aantal werken van Savery kunnen tonen in Kortrijk. 450 jaar na zijn geboorte in Kortrijk brengt Abby het werk van Savery in dialoog met de in Kortrijk gevestigde hedendaagse kunstenaar Bram Demunter. Oud en nieuw werk samenbrengen rond een brand actueel thema, het wordt wederom een tentoonstelling die je zeker niet mag missen."
​— Felix De Clerck, schepen van Cultuur

Naar de natuur en na de natuur

Roelant Savery verwierf internationale faam met zijn uitbundige natuurbeelden, waarin planten, dieren, landschappen en geologische elementen nauwgezet werden geobserveerd en vervolgens herschikt tot wonderlijke composities. Hij bracht soorten samen die in werkelijkheid nooit naast elkaar voorkomen en creëerde denkbeeldige werelden waarin observatie en fantasie moeiteloos samenvloeien.

Vierhonderdvijftig jaar later krijgt zijn werk een nieuwe betekenis. Waar Savery de rijkdom en diversiteit van de natuur vastlegde, worden we vandaag geconfronteerd met het verlies ervan. De biodiversiteitscrisis, de klimaatverandering en de ingrijpende menselijke impact op ecosystemen maken zijn schilderijen actueler dan ooit.

After Nature presenteert Savery dan ook niet als een afgesloten hoofdstuk uit de kunstgeschiedenis, maar als een kunstenaar die ons anders laat kijken naar de wereld om ons heen. In dialoog met hedendaagse kunstenaars ontstaat een verhaal over de schoonheid, kwetsbaarheid en veerkracht van de natuur, en over de complexe relatie tussen mens en omgeving.

Savery en Bram Demunter bouwen werelden

De tentoonstelling opent met een bijzondere ontmoeting tussen Roelant Savery en de jonge Kortrijkse kunstenaar Bram Demunter (°1993). Hoewel er 450 jaar tussen beide kunstenaars ligt, delen ze een fascinatie voor het creëren van wonderlijke, fantasierijke werelden.

Demunter krijgt een volledige tentoonstellingszaal waarin zijn schilderijen, tekeningen en sculpturen in dialoog gaan met het werk van Savery. Daarnaast presenteert hij nieuw werk dat speciaal voor After Nature werd gecreëerd.

Beide kunstenaars brengen met een scherp oog voor detail planten, dieren, landschappen, figuren, mythologische verwijzingen en persoonlijke verhalen samen. Ook de Wunderkammer, waarin zeldzame en merkwaardige objecten uit natuur en cultuur worden verzameld, vormt een belangrijke inspiratiebron. Hun ontmoeting laat zien hoe kunstenaars uit verschillende eeuwen op verrassend verwante manieren naar de wereld kijken.

Een eigentijdse Wunderkammer met dertig kunstenaars

In de andere grote tentoonstellingszaal vormt Savery het vertrekpunt voor een veelzijdige groepspresentatie met ruim dertig hedendaagse kunstenaars uit binnen- en buitenland. Zijn fascinatie voor dieren, planten, landschappen en de veranderende natuur keert terug in schilderijen, sculpturen, installaties en andere kunstvormen.

Werk van internationaal gerenommeerde kunstenaars als Louise Bourgeois, Berlinde De Bruyckere, Otobong Nkanga en Friedrich Kunath staat naast dat van gevestigde en jonge kunstenaars, onder wie Bianca Bondi, Gideon Kiefer, Kasper De Vos en Pei-Hsuan Wang.

In plaats van een klassiek kunsthistorisch overzicht ontstaat een eigentijdse Wunderkammer waarin bezoekers zelf verbanden kunnen leggen tussen kunstwerken, tijdperken en ideeën. De kunstenaars onderzoeken ieder op hun eigen manier de relatie tussen mens en natuur, van verwondering en schoonheid tot ecologische kwetsbaarheid en verval.

Vijf kunstopdrachten laten nieuwe kunst ontstaan

After Nature brengt niet alleen bestaande kunstwerken samen, maar stimuleert ook nieuwe artistieke creaties. Abby gaf vijf kunstenaars en kunstenaarsduo's opdracht om speciaal voor de tentoonstelling nieuw werk te maken: Ruth Aerts, Younes Baba-Ali, Veronika Bezdenejnykh, Leendert Van Accoleyen en Pauline Boudry & Renate Lorenz.

Deze nieuwe werken brengen actuele artistieke, ecologische en maatschappelijke perspectieven in dialoog met Savery en het historische erfgoed van Kortrijk. Ze onderstrepen ook Abby's ambitie om ruimte te bieden aan experiment, nieuwe ideeën en hedendaagse kunstenaars.

Een monumentale rollercoaster door de Kapel

Een van de meest spectaculaire onderdelen van After Nature is de monumentale installatie van het kunstenaarsduo Pauline Boudry & Renate Lorenz in de Kapel van Abby.

Voor de tentoonstelling creëren zij een nieuwe, locatiespecifieke versie van You Ask Me To Not Give Up Up Up. De installatie werd oorspronkelijk ontwikkeld voor de abdijkerk van Bellelay in Zwitserland en wordt voor Abby volledig herwerkt op maat van de architectuur en de indrukwekkende schaal van de voormalige abdijkapel.

Een gigantische houten rollercoaster vult de volledige Kapel. De baan slingert door de ruimte en klimt tot zeven meter hoog. Een rijdende luidspreker legt onafgebroken het parcours af, terwijl een lied van kunstenaar en muzikant Colin Self weerklinkt.

De voortdurende beweging van de rollercoaster verbeeldt de natuurlijke cyclus van heropleving en verval. Na iedere afdaling volgt opnieuw een klim. Zo wordt de installatie een krachtig beeld van veerkracht, volharding en de mogelijkheid tot herstel.

Bezoekers kunnen vrij door de installatie wandelen en zich onderdompelen in een indrukwekkend samenspel van beweging, architectuur en geluid. De installatie brengt de centrale thema's van de tentoonstelling samen: ecologische kwetsbaarheid, verlies, hoop en de kracht om telkens opnieuw te beginnen.

De grootste en meest gevarieerde Saverycollectie van België

De tentoonstelling vertrekt vanuit de eigen, uitzonderlijk omvangrijke Saverycollectie van Abby: de grootste en meest gevarieerde van België. Ze omvat tien schilderijen, een tekening en een reeks prenten naar ontwerp van de meester. Samen illustreren ze de veelzijdigheid van zijn oeuvre, van landschappen en dierstukken tot bloemstillevens.

Voor After Nature worden alle Saverywerken uit de Kortrijkse collectie samengebracht, waaronder de twee recent erkende Vlaamse Topstukken Plundering in een dorp (1604) en Twee paarden en palfreniers (1628).

De tentoonstelling vormde bovendien de aanleiding om deze belangrijke collectie opnieuw grondig te onderzoeken. Toeschrijvingen werden verfijnd en twee schilderijen werden gerestaureerd. Abby werkte hiervoor nauw samen met het Koninklijk Instituut voor Kunstpatrimonium (KIK-IRPA) en een expertencomité van gespecialiseerde onderzoekers.

Sleutelwerken uit musea en privécollecties

De eigen collectie wordt aangevuld met uitzonderlijke bruiklenen uit binnen- en buitenland. Onder meer het Mauritshuis in Den Haag, het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen, het Museum voor Schone Kunsten Gent en La Boverie in Luik lenen sleutelwerken uit.

Daarnaast presenteert Abby bijzondere werken uit privécollecties, waaronder schilderijen die zelden of nooit voor het publiek toegankelijk zijn.

De combinatie van Abby's eigen Saverycollectie en deze belangrijke bruiklenen maakt After Nature tot een van de meest ambitieuze Saverypresentaties van de afgelopen jaren.

De dodo als symbool van ecologische ontwrichting

Savery's schilderijen getuigen van een grote fascinatie voor de rijkdom en diversiteit van de natuur. Tegelijk tonen ze een wereld die door menselijk handelen ingrijpend zou veranderen. Nergens wordt dat zo tastbaar als in zijn voorstellingen van de dodo.

Savery is internationaal bekend om zijn afbeeldingen van deze bijzondere vogel, die in de zeventiende eeuw door menselijk toedoen uitstierf. De dodo groeide uit tot een van de bekendste symbolen van biodiversiteitsverlies en de ecologische gevolgen van menselijke expansie.

In Abby Café geeft kunstenaar Ruth Aerts de verdwenen soort opnieuw vleugels. Voor haar nieuwe kunstopdracht creëert zij een vlucht dodo's, waarmee ze de uitgestorven vogel in de verbeelding opnieuw tot leven wekt.

Publieksprogramma en samenwerking met Natuurpunt

Abby investeert in samenwerking met Natuurpunt en haar bezoekers ook in de aanplant van nieuw bos, om het belang van biodiversiteit en natuurherstel buiten de muren van het museum onder de aandacht te brengen.

Daarnaast verdiept een uitgebreid publieksprogramma met workshops, lezingen, performances en andere activiteiten de thema's van de tentoonstelling. Tijdens het vernissageweekend maken onder meer de immersieve geluidsinstallatie Lament for a Burnt Forest en de tijdelijke kunstinstallatie Take Away Monument deel uit van het programma.

Praktisch

After Nature. Beauty and Decay, from Savery to Today
​30 oktober 2026 - 11 april 2027

Persconferentie
​Donderdag 29 oktober, 11u
​Gelieve je komst te bevestigen aan micha@clubparadis.be
​​
​Abby
​Begijnhofpark
​8500, Kortrijk

Met werk van
​Ruth Aerts, Younes Baba-Ali, Nienke Baeckelandt, Veronika Bezdenejnykh, Bianca Bondi, Pauline Boudry & Renate Lorenz, Louise Bourgeois, Aline Bouvy, Mat Collishaw, Caroline Coolen, Charles Degeyter, Louise Delanghe, Bram Demunter, Berlinde De Bruyckere, Kasper De Vos, Ritsart Gobyn, Anna Godzina, Victoria Iranzo, patricia kaersenhout, Gideon Kiefer, Friedrich Kunath, Tim Lewis, Simon Masschelein, Rob MacInnis, Otobong Nkanga, Marieke Pauwels, Tom Poelmans, Antoine Roegiers, Reena Saini Kallat, Roelant Savery, Guy Slabbinck, Helga Stentzel, Leendert Van Accoleyen, Floris Van Look, Eline Vansteenkiste, Simon Verheylesonne, Dittmar Viane en Pei-Hsuan Wang.

After Nature. Beauty and Decay, from Savery to Today is gecureerd door Sarah Keymeulen en Thijs Dekeukeleire, in samenwerking met co-curator Laurens Mariën.

Persbeelden ​ (download ze hier)